In de zomer van 1923 braken er stakingen uit in een aantal sleutelsectoren van de industrie in de Sovjet-Unie. Arbeiders in de machinewerkplaatsen in Sormovo, Kharkov , het Donetz-bassin en andere gebieden legden het werk neer vanwege het niet uitbetalen van loon, in sommige gevallen al drie maanden niet. In augustus probeerde de Staatsbank de sterk stijgende prijzen van industriële goederen te laten dalen door de kredietfaciliteiten aan industriële ondernemingen te verlagen, maar tegelijkertijd werden hierdoor de posities van de rijke boeren (de Koelakken) en de kapitalistische ondernemers (de NEP-lui) versterkt.

De circulatie van papiergeld werd verhoogd om de oogst te kunnen financieren terwijl de prijzen van voedselproducten daalde, waardoor de kleine arme boeren nog verder verarmden. Ondertussen werd de ontevredenheid van de arbeidersklasse nog versterkt door de groeiende kloof van de Communistische Partij met de massa’s, wat leidde tot de heropleving van fracties en groeperingen in de Partij die pleitten voor meer arbeidersdemocratie, gekoppeld aan een verzwakking van het partijapparaat

In antwoord op deze groeiende economische, financiële en politieke crisis stelde het Centraal Comité van de partij 3 speciale commissies aan tegen het einde van september 1923; een om de groeiende kloof tussen landbouw en industrieproducten te onderzoeken; een andere om de kwestie van het loon van de arbeiders te onderzoeken en een derde, onder leiding van Dzerzhinsky, om aanbevelingen te doen over hoe de onenigheid en fractiestrijd binnen de partij op te lossen

De aanbevelingen van Dzerzhinsky’s commissie als uitgangspunt nemend, presenteerde Trotski op 8 oktober een brief aan het Centraal Comité waarin hij de aanval opende op het regime dat zich in de partij aan het ontwikkelen was en de fouten van de Politbureauleiders, Kamenev, Zinoviev en Stalin. De brief in zijn geheel is nooit gepubliceerd maar hieronder volgen een aantal delen eruit die Trotski’s analyse van de crisis in de partij weergeeft.

 

Uit Trotski’s brief.

 

Een van de voorstellen van kameraad Dzerzhinsky’s commissie stelt dat we het verplicht moeten maken voor partijleden die weet hebben van groeperingen binnen de partij, zij dit bekend dienen te maken aan de GePeOE, het Centraal Comité en de Centrale Controle Commissie. Maar het lijkt toch de meest elementaire plicht van elk partijlid om het partijapparaat ervan op de hoogte te brengen als er vijandige elementen afdelingen binnen de partij willen misbruiken, dat het toch niet nodig zou moeten zijn om zes jaar na de oktoberrevolutie zo’n speciale resolutie te introduceren. Alleen al de roep om zo’n resolutie is al een buitengewoon helder symptoom, samen met een aantal minder duidelijke…..

De roep om zo’n resolutie betekent: a) dat illegale oppositionele groepen zich binnen de partij hebben gevormd, die een bedreiging voor de revolutie kunnen vormen; b) dat er een dusdanige atmosfeer in de partij hangt die het toelaat dat kameraden die kennis hebben van zulke groeperingen, dit niet aan het partijapparaat kenbaar maken. Allebei deze feiten getuigen van een buitengewone verslechtering van de situatie binnen de partij sinds het 12e congres……

Tijdens de zwaarste periode van het Oorlogscommunisme had het systeem van het aanstellen binnen de partij nog niet een tiende van de impact die het nu heeft. Het aanstellen van de secretarissen van de provinciale comités is nu de regel. En dat creëert een situatie dat de secretaris in essentie onafhankelijk van de plaatselijke organisatie is.

Het 12e congres werd gehouden onder het teken van democratie. Veel van de toen gehouden toespraken ter verdediging van arbeidersdemocratie leken mij overdreven en in zekere mate zelfs demagogisch vanuit het oogpunt van onverenigbaarheid van een volledig ontwikkelde arbeidersdemocratie met het regime van de dictatuur. Maar het was klip en klaar dat de druk van de periode van Oorlogscommunisme plaats zou moeten maken voor een levendiger en bredere verantwoordelijkheid van de partij. Maar dit huidige regime –welke zich is gaan vormen voor het 12e congres en daarna en nu haar uiteindelijke vorm heeft gekregen- staat veel verder van arbeidersdemocratie af dan het regime tijdens de zwaarste periode van oorlogscommunisme. De bureaucratisering van het partijapparaat heeft zich tot ongehoorde proporties ontwikkeld dankzij de methode van het selecteren van secretarissen. Er is een brede laag van partijwerkers gecreëerd, die hun eigen mening in de volledig ontkennen, in ieder geval het openlijk uiten hiervan, er zo van uitgaand dat de secretariële hiërarchie het apparaat is waaruit partijmeningen en partijbeslissingen ontstaan. Onder deze laag, en afziend van hun eigen mening, ligt de brede massa van de partij, voor wie elk besluit staat als een oproep of een commando. In deze basislaag van de partij heerst een ongebruikelijke mate van ontevredenheid….. Deze ontevredenheid kan zichzelf niet oplossen door de invloed van de massa’s op de partijorganisatie te laten toenemen (door verkiezing van Partijcomités, secretarissen, etc.), maar neemt heimelijk toe en leidt zo tot interne spanningen…..

Het is aan de leden van het Centraal Comité en de leden van de Centrale Controle Commissie bekend dat ik, terwijl ik doortastend en zonder terughoudendheid binnen het Centraal Comité het gevecht aanga tegen fout beleid, ik resoluut af heb gezien om zo’n gevecht binnen het Centraal Comité af te laten hangen van een kleine kring kameraden, in het bijzonder dan nog diegene die in het geval van een redelijk correcte partijlijn prominente plaatsen in het Centraal Comité zouden innemen. Ik moet verklaren dat mijn inspanningen van de laatste anderhalf jaar tevergeefs zijn geweest. Hierdoor is het gevaar ontstaan dat de partij onverwacht wordt getroffen door een zeer zware crisis…..

In het licht van de ontstane situatie zie ik het niet alleen als mijn recht, maar ook als mijn plicht om de werkelijke situatie aan elk partijlid bekend te maken, waarvan ik denk dat hij of zij voldoende voorbereid is, ontwikkeld is en genoeg zelfbeheersing heeft, om zonder fractionele krampen de partij uit deze doodlopende steeg te leiden.

> Inhoudstafel

Geef een reactie

0
    0
    Je winkelwagen
    Er zit niets in je winkelwagenKeer terug naar de winkel