Nieuw boek: “Socialism and left unity” door Peter Taaffe

Het nieuwe boek “Socialism and left unity – A critique of the Socialist Workers Party” biedt ook voor lezers bij ons een interessante kijk op de ideeën en methode van onze organisatie. Het boek van de algemeen secretaris van de Socialist Party (onze zusterpartij in Engeland en Wales) is opgevat als een polemiek met de SWP, een organisatie die zich op het trotskisme beroept maar in ons land niet (meer) is vertegenwoordigd.

Sommigen zullen misschien denken dat het beter is om in een boek dat ook over linkse eenheid handelt, niet zozeer de confrontatie aan te gaan met een andere linkse stroming. Die visie op is een uitdrukking van de nood aan een politiek verlengstuk voor de arbeidersbeweging en het idee dat de eenheid van bestaande linkse formaties een stap in die richting zou kunnen zijn. Om tot een echte eenheid te kunnen komen, moeten we echter ook nagaan waarom er meningsverschillen zijn en welke methoden verschillende organisaties toepassen. Zoniet kan een tijdelijk enthousiasme inzake eenheid snel omslaan in nog meer verdeeldheid. Jammer genoeg zijn er veel voorbeelden van pogingen tot het opzetten van nieuwe formaties die uiteindelijk niet tot het gewenste resultaat hebben geleid.

Het boek van Peter Taaffe is ook voor militanten in ons land interessant. In België bestaat geen zusterorganisatie meer van de Britse Socialist Workers Party, tien jaar geleden werd de organisatie “Socialisme International” uit de internationale werking van de SWP uitgesloten toen een meerderheid weigerde om binnen de PS te gaan werken, waarop verschillende militanten van SI de rangen van LSP/MAS hebben vervoegd en tot op vandaag een leidinggevende rol spelen in onze partij. Maar toch is het interessant om via een confrontatie van ideeën een andere invalshoek te krijgen op de manier waarop onze internationale organisatie, het CWI, de periode van de jaren 1990 heeft geanalyseerd en eveneens hoe onze organisatie het democratisch centralisme toepast.

Een belangrijk meningsverschil tussen onze organisatie en de SWP is de inschatting die wordt gemaakt van de jaren 1990. Vanuit het idee dat de regimes in het Oostblok “staatskapitalistisch” waren, stelde de SWP dat de val van het stalinisme niet zozeer een nederlaag voor de arbeidersbeweging betekende. Het zou integendeel leiden tot meer mogelijkheden voor de arbeidersbeweging en het potentieel voor links zou in de jaren 1990 groter zijn dan in de jaren 1980 en zelfs de jaren 1970. Wij verwierpen het idee van staatskapitalisme en stelden dat de regimes in het Oostblok gedegenereerde of gedeformeerde arbeidersstaten waren. Het dictatoriale element van het stalinisme hebben we uiteraard steeds verworpen, maar er waren ook progressieve elementen aanwezig in de geplande economie. Dat werd bijzonder scherp duidelijk na de val van het Oostblok en de daarbijhorende val van de levensstandaard voor de meerderheid van de bevolking daar. Peter Taaffe wijst op de historische inconsistentie in de opvattingen van de SWP, terwijl deze organisatie eind jaren 1960 meestapte in de populaire, maar kritiekloze, steun aan figuren als Ho Chi Minh in Vietnam, nam het nooit een gelijkaardig standpunt in tegenover pakweg Noord-Korea. Er werd nooit een theoretische verklaring gegeven voor die verschillende aanpak, laat staan waarom er op betogingen slogans konden worden geroepen ter verdediging van een “staatskapitalistische” leider als Ho Chi Minh. Deze aanpak van de (voorloper van de) SWP was puur subjectivistisch waarbij werd meegesurft op de publieke opinie onder de studenten.

De definitie van de regimes in het Oostblok als staatskapitalistisch had uiteraard ook verregaande gevolgen op het ogenblik dat deze regimes ten val kwamen. Wat betekende deze val van het stalinisme voor het bewustzijn en de mogelijkheden voor de linkerzijde? De SWP stelde dat de val van het stalinisme de mogelijkheden voor links niet zou ondermijnen. Bovendien werd vooropgesteld dat de jaren 1990 konden worden gezien als “de jaren 1930 in slow-motion”. De nederlaag voor de arbeidersbeweging met de val van het stalinisme (door het verdwijnen van de progressieve elementen in deze regimes alsook het ideologisch offensief van de burgerij) had verregaande gevolgen die een aanpassing van de methoden van de marxisten vereisten. Taaffe verwijst naar een uitdrukking van Trotski over het verkeerd inschatten van een periode, Trotski vergeleek dit met een gek die een bruiloftslied zingt op een begrafenis en vice versa. Dat is ook de positie die de SWP innam tegenover de periode van de jaren 1990, een periode die werd voorgesteld als één van radicalisering en meer mogelijkheden voor de revolutionaire linkerzijde.

Die inschatting leidde tot een erg propagandistische en over-optimistische benadering in deze periode. Dat leverde op korte termijn ongetwijfeld een aantal successen op, maar op langere termijn kwam de SWP steeds meer in de problemen. Dat blijkt ook met de crisis waardoor deze formatie nu gaat in Groot-Brittannië. De foutieve inschatting van de periode van de jaren 1990 en de mogelijkheden voor links leidde ook tot een over-optimistische benadering inzake linkse eenheid waarbij de SWP veel te snel alle initiatieven wou centraliseren (liefst nog onder eigen controle). Verder wordt in het boek “Socialism and left unity” ingegaan op de wijze waarop werd tussengekomen in de antiglobaliseringsbeweging en de anti-oorlogsbeweging waarbij de inhoudelijk minimalistische benadering van de SWP wordt bekritiseerd. Ook worden interessante kritieken gebracht op andere werkingsterreinen zoals de vakbondswerking. Opvallend daarbij is dat er nogal makkelijk van standpunt en benadering wordt veranderd zonder enige verklaring. Er wordt geen evaluatie gemaakt van fouten in het verleden, er wordt louter een nieuwe richting ingeslagen zonder enige discussie.

Dat wijst op een tweede probleem, met name dit van de interne werking en het democratische aspect van het democratisch centralisme. In tegenstelling tot het CWI kent de IST (de internationale tendens rond de SWP) geen democratisch verkozen internationale organen en wordt van bovenaf beslist hoe moet worden gewerkt. De voormalige Belgische afdeling van de IST heeft dit eind jaren 1990 ondervonden toen vanuit Londen werd aangedrongen op een werking binnen de PS. De leden weigerden dit, waarop de Belgische afdeling uit de IST werd gezet. Onze internationale, het CWI, heeft weinig ervaringen met uitsluitingen. Dat gebeurde de afgelopen jaren slechts twee keer, telkens omwille van disciplinaire maatregelen (in 1998 werd de Labour Party Pakistan uitgesloten wegens misbruik van NGO-middelen, enkele jaren geleden werd de leiding van onze afdeling in de Oekraïne uitgesloten wegens fraude).

Peter Taaffe brengt met dit boek een duidelijk beeld van onze inschatting van de jaren 1990, onze houding tegenover linkse eenheid in de Britse context maar ook over de werking binnen Die Linke in Duitsland staat er interessant materiaal in het boek, en over onze toepassing van het democratisch centralisme op internationaal en nationaal vlak. Dat maakt dit boek ook interessant voor linkse socialisten die niet meteen met de werking van de SWP worden geconfronteerd.

Het boek “Socialism and leftwing unity – A critique of the Socialist Workers Party” telt ongeveer 100 pagina’s. Het kost 7,5 euro en is verkrijgbaar via LSP.

Geef een reactie

0
    0
    Je winkelwagen
    Er zit niets in je winkelwagenKeer terug naar de winkel