De onafhankelijkheid van Kosova: geen uitweg onder het kapitalisme

Gisteren werd de onafhankelijkheid van Kosova uitgeroepen. Na bijna 20 jaar is Kosova de laatste regio van de voormalige Joegoslavische regio die zich afscheurt. De burgerlijke soevereiniteit na de val van het stalinisme heeft in geen enkele regio in de Balkan voorspoed gebracht. Integendeel, hoge werkloosheid, extreme armoede, aftakelende openbare diensten, lange wachtlijsten voor een beperkte gezondheidszorg en een afbraak van het onderwijs zijn er realiteit.

In grote delen van de Balkan is de bevolking er op sommige levensnoodzakelijke vlakken, zoals voeding, achteruitgegaan naar het begin van de 20ste eeuw. Ook in een onafhankelijk Kosova op kapitalistische basis zal dit de realiteit zijn. De onafhankelijkheid van Kosova op kapitalistische basis zal een keuze blijken te zijn tussen aids of longkanker.

Het nationaliteitenvraagstuk op de Balkan en meer specifiek in Kosova is complex en uiterst delicaat. Het is ook onvoorstelbaar: in de beschaafde wereld van Europa ligt een regio waar de bevolking democratische grondrechten wordt geweigerd. Een bevolking die al decennia lang onder de controle staat van vreemde handen en die vandaag geconfronteerd wordt met recordcijfers inzake werkloosheid en armoede. De schreeuw naar democratie en zelfbeschikkingsrecht wordt door sommigen dan nog voorgesteld als sensatielust. Niet alleen worden basisrechten niet erkend, ook het imperialisme wordt de vrije baan gegund. Daarbij worden de echte problemen van de arbeiders en hun gezinnen afgeleid door de hypocriete politici en hun burgerlijke media.

Net zoals het communautaire opbod in België de arbeidersklasse probeert te verdelen, zo proberen de media in Kosova de problemen van de bevolking toe te schrijven aan het feit dat er geen onafhankelijkheid was. Vandaag is Kosova volgens het internationaal recht een provincie van Servië. In werkelijkheid echter is het een protectoraat van het imperialisme onder de schuilnaam UNO, die er opereert onder de naam UMNIK. Dat is een bureaucratisch en militair apparaat dat aanwezig is om zeker te zijn dat de privatiseringen worden voorbereid en de vrije markt haar gangen kan gaan.

De Albanese meerderheid van Kosova kende nooit een recht op zelfbeschikking. Niet onder het stalinisme/bureaucratisch socialisme en ook niet onder het maffia-kapitalisme of de imperialistische overheersing onder de UMNIK. Nu wordt de onafhankelijkheid gevierd, maar het feest zal niet lang duren. Het imperialisme zal het feest voorzien van spijs en drank aan “democratisch” uitbuitende prijzen.

Wij moeten het verzet tegen onderdrukking en discriminatie steunen en het recht op zelfbeschikking garanderen. Het nationalistische gewoel kan enkel gestopt worden indien de “sterke” naties het zelfbeschikkingsrecht garanderen van de “zwakkere” naties en hun dominerende positie achterwege laten om een weg van wederzijds vertrouwen op te gaan. Trotski stelde in “de Verraden Revolutie” dat de eisen voor nationale en etnische autonomie in botsing kunnen komen met de centraal geplande economie van een socialistische maatschappij. Hij schetste hoe een begin kon gemaakt worden om deze tegenstellingen op te lossen: “Alleen door de respectievelijke massa’s bij het beheer van hun eigen toekomst te betrekken kan op ieder nieuw stadium de noodzakelijke lijn getrokken worden tussen de gerechtvaardigde eisen van het economisch centralisme en de eisen die uitgaan van de nationale cultuur” (blz 170-171) .

De regering van Kosova (die door de aanwezigheid van UMNIK niet eens de volwaardige rechten van een regering bezit) heeft onlangs bekend gemaakt eenzijdig de onafhankelijkheid van Kosova uit te roepen. De Westerse imperialisten gaan daar mee akkoord omdat het alternatief vroeg of laat toch zou resulteren in een opstand tegen de troepen van de UMNIK, en omdat ze daarmee hun verdere sociaal economisch uitbuitingsprogramma kunnen uitvoeren. De vraag rond de onafhankelijkheid is in wezen een valse vraag. Want hoe dan ook zal de onafhankelijkheid geen enkele verandering zijn voor de arbeiders en hun gezinnen. De huidige regering die bestaat uit de Albanese maffia elite zal een staat vestigen die verder de volledige controle over het land op sociaal en economisch gebied zal overlaten aan de plunderaars van de EU en zal in elk geval de buitenlandse troepen verder blijven hanteren als repressieve knuppel om daarmee de multinationals vrije baan te geven en elke arbeidersopstand hard te onderdrukken. Dit betekent echter niet dat we als marxisten tegen het recht op onafhankelijkheid zijn. Integendeel, wij verdedigen het recht op zelfbeschikking. We denken alleen dat onafhankelijkheid op kapitalistische basis geen enkele oplossing zal bieden.

De overwinning van de voormalige rebellenleider van het Kosovaarse Bevrijdingsleger Thaci en zijn Democratische Partij is voor de bevolking in geen enkel opzicht een vooruitgang. Hij wil de economie opkrikken door goedkopere en flexibele jobs te creëren. Er moet een optimale productie komen en de vrije markt moet zijn ingang voor de volle 100% kunnen waarmaken. Hij wil buitenlands kapitaal aantrekken door de lonen laag te houden, en hij wil investeren in de infrastructuur waarvoor hij gaat lenen bij zijn vrienden van het IMF aan immens hoge intrestvoeten, dat allemaal op de kap van de arbeiders en hun gezinnen. De wegen zouden worden aangelegd door het Westerse grootkapitaal dat al meerdere malen in opspraak is gekomen voor de uitbuiting van de arbeiders in de Balkan. Kosova moet zich volgens Thaci opmaken om bij de Europese Unie te gaan horen binnen 10 jaar als een gezond economisch land, waar de burgerij sterft van zwaarlijvigheid en de arbeiders van honger. Moeten we echt naar een Amerikaans model?

De schijnverkiezingen van Kosova waarmee Thaci aan de macht kwam, werden door de internationale burgerij nauwgezet gevolgd en gefinancierd. Er was echter slechts een opkomst van 45%, wat eigenlijk een rechtstreekse uitdrukking is van het feit dat de bevolking met andere problemen zit, zoals werkloosheid en extreme armoede. Maar Thaci vertikt het om in zijn retoriek ook de hoge werkloosheid en de extreme armoede te demoniseren en echte oplossingen te bieden. Hij stelt liever dat de Serviërs weer alles tegenhouden. Vooral het Amerikaanse en West-Europees imperialisme ziet in Kosova de mogelijkheid om een nieuwe afzetmarkt te creëren. Dit tegen een sociaal-economische achtergrond van meer dan 50% extreme armoede en 60% torenhoge werkloosheid ! De Russisch gezinde burgerij en de Servische nationalisten zien de onafhankelijkheid echter anders en willen een onvoorwaardelijke controle over de Kosovaarse Provincie. Gezien het feit dat er maar 200.000 Serviërs wonen in Kosova tegen 2 miljoen etnische Albanezen is onvoorwaardelijk bestuur van Belgrado pure hypocrisie!

De strijd van de arbeiders en de armen is het beste antwoord op de verdeeldheid die wordt veroorzaakt door figuren zoals Kostunica of Thaci, en door het imperialisme. Om werk te maken van een alternatief, is er nood aan sterke onafhankelijke arbeidersorganisaties waaronder sterke vakbonden. Tijdens de grote nationale conflicten van de laatste 20 jaar, o.a. het uiteenvallen van Joegoslavië, zagen we dat steeds meer socialistische formaties het argument van “economische onleefbaarheid” gebruiken om niet de vrijheid tot afscheiding van onderdrukte volkeren te verdedigen. Niets daarvan is nieuw. Lenin antwoordde daar reeds zeer grondig op. Marxisten zijn voor zo groot mogelijke gehelen en zien het socialisme enkel mogelijk als wereldsysteem. Echter niet een wereldsysteem zoals het kapitalisme met onderdrukkende en onderdrukte landen, maar een vrijwillige samenwerking tussen alle volkeren, die enkel tot stand kan komen als er geen enkele vorm van dwang aanwezig is en als er absolute gelijkwaardigheid tussen de naties bestaat. De verdediging van het zelfbeschikkingsrecht en de strijd tegen nationale onderdrukking is noodzakelijk om tot grote vrijwillige gehelen te komen.

Het probleem in Kosova en op de Balkan is niet de aanwezigheid van ontelbare grenzen in abstracte en reële vormen, maar het grensoverschrijdende en na de val van Joegoslavië uitzuigende kapitalisme. Het steeds groter wordende nationalisme in alle voormalige republieken is daar een rechtstreekse uitdrukking van. De jonge Albanese en Servische burgerij heeft duidelijk zijn mosterd gehaald bij de burgerij in West-Europa, en gebruikt ten volste de verdeel en heers methode op basis van etnische achtergronden, en ze verdeelt achteraf een zo groot mogelijk gemaakte buit. Zolang het kapitalisme zijn inslag en schering kent in de Balkan zullen de etnische conflicten zich blijven opeenstapelen en exploderen.

We mogen ook niet vergeten dat een onafhankelijk ook de etnische spanningen terug zal doen manifesteren in vooral Bosnië en Macedonië, maar ook in andere landen zoals Spanje (Baskenland, Catalonië), Groot-Brittanië (Schotland en Noord-Ierland), Palestina, Cyprus,… Dat is ook de reden waarom er in de EU verdeeldheid is over de onafhankelijkheid van Kosova. Een onafhankelijk Kosova gaat bovendien voor de Servische minderheid een gespannen situatie creëren. De recente verkiezing van de nieuwe westers gezinde president Tadic in Servië (die met enkele miljoenen euro’s is gefinancierd door de EU) zal voor hen geen oplossing bieden. De Servische minderheid kondigde aan dat het bij de Kosovaarse onafhankelijkheid ook een eigen parlement wil vormen. In Servië domineert een extreme en militaire retoriek rond de onafhankelijkheid van Kosova. Ook premier Kosturica, die niet eens zijn eigen president steunde, verkocht enerzijds de onafhankelijkheid van Kosova aan de EU maar dreigt anderzijds met militaire interventies.

Een socialistische oplossing zou opkomen voor echt zelfbeschikkingsrecht voor onderdrukte naties, terwijl de rechten van alle minderheden worden gegarandeerd. Socialisten komen op voor arbeiderseenheid over alle etnische, nationale en religieuze grenzen heen. We staan voor massastrijd tegen de lokale kapitalistische regeringen en establishment, we komen op tegen privatiseringen en ontslagen en voor het terugtrekken van imperialistische troepen. Enkel een echte socialistische federatie op een vrijwillige en gelijkwaardige basis, kan ervoor zorgen dat de regio opnieuw een toekomst kan aanbieden voor de arbeiders en hun gezinnen.

Maar om de basis te leggen voor het beëindigen van de conflicten in de Balkan is de bewuste tussenkomst nodig van een revolutionaire organisatie die gevoelig is voor de historische ervaring van onderdrukte nationale minderheden en die hiermee niet alleen rekening houdt bij het formuleren van haar eisen maar ook in haar dagelijkse activiteit. Garanties tegen discriminatie van alle nationale en etnische zullen de norm moeten zijn. Er zal moeten gevochten worden voor het recht van alle vluchtelingen om naar hun republieken terug te keren. Om de paramilitairen te verdrijven zullen democratisch gekozen zelfverdedigingcomités onder controle van de arbeidersklasse moeten worden opgezet. Dit zal de basis leggen voor de strijd tegen het kapitalisme in de Balkan. Kosova onafhankelijk of niet: zonder een revolutionaire leiding die de massa vertegenwoordigt, is het kiezen tussen aids en longkanker.

Kosovo of Kosova?

Omwille van het feit dat Kosovo de Servische benaming is voor Kosova, en gezien het feit dat daar een grote meerderheid etnisch Albanezen woont, gebruiken wij de benaming Kosova. Door Kosovo te gebruiken zouden we ontkennen dat het land voornamelijk wordt bewoond door etnisch Albanezen.

 

Geef een reactie

0
    0
    Je winkelwagen
    Er zit niets in je winkelwagenKeer terug naar de winkel