Extreemrechts = schimmel op een rot systeem

Het huidige kapitalisme heeft maar één artikel in haar grondwet: winstmaximalisatie voor een kleine elite van multimiljardairs. De buitenproportionele invloed van de techgiganten wordt in sommige publicaties aangeduid als ‘technofascisme’.

De beste manier om die winstmaximalisatie te bereiken, is de werkende klasse zo veel mogelijk te laten produceren en er zo weinig mogelijk voor terug te geven. Dat deze blinde logica leidt tot sociale wantoestanden, oorlogen, racisme, ecologische catastrofes, economische crisis enz… is nooit een bezwaar geweest voor de kleine elite die de aandelen in handen heeft. Eigenlijk hebben ze maar voor één ding schrik. Dat hun blinde winstlogica omvergeworpen wordt en dat de mens zelf controle neemt over de productie, om in haar/zijn behoefte te voorzien op een sociaal en ecologisch verantwoorde manier.

Uit angst voor maatschappelijke omwenteling (revolutie) en onder druk van sociale strijd werden in het verleden tal van toegevingen gedaan. Stap voor stap werd in de westerse wereld de ‘welvaartsstaat’ uitgebouwd, met degelijk onderwijs, gezondheidszorg, publieke diensten en een opvangnet voor wie uit de boot dreigde te vallen.

Dit was echter enkel mogelijk binnen een context van wereldwijde kapitalistische groei, met extreme uitbuiting van de neokoloniale wereld. Naarmate het kapitalisme de hele planeet veroverde, werd de ruimte voor toegevingen steeds kleiner en de welvaartsstaat begon te botsen met de ijzeren grondwet van de winstmaximalisatie. Dit vormt de context waarin we vandaag beland zijn, waarin alle verworvenheden uit het verleden brutaal worden aangevallen.

ALLES MOET KAPOT

De uitholling van de solidariteit, een proces dat al tientallen jaren bezig is, kent vandaag een hoogtepunt onder de regering De Wever – Bouchez – Rousseau. Ons sociaal vangnet wordt voor onze ogen in stukken gescheurd tot er niets meer van overblijft. Vaak zijn vrouwen hiervan het grootste slachtoffer. Voorbeelden zijn goedkope en onzekere arbeid met flexi-jobs en interims, jacht op zieken en werklozen. De karige pensioenen worden nog verder gekortwiekt. Collectieve loononderhandelingen worden onmogelijk gemaakt door de fameuze loonwet. Tussen 2014 en 2024 daalde het loonaandeel van 63,96% naar 59,39% van de toegevoegde waarde.

In 2024 werd in België 15,8 miljard euro aan toegevoegde waarde verschoven van arbeid naar kapitaal. Vakbonden gaan zeer terecht in verzet, maar schieten tekort in het aanreiken van een geloofwaardig alternatief.

Deze aanvallen op de solidariteit van de werkende klasse zijn geen lokaal Belgisch gegeven, het is een wereldwijd fenomeen. In de VS worden migranten gewapenderhand opgespoord en naar kampen gedeporteerd. Aan de grenzen van Europa doen de troepen van Frontex in beestachtigheid niet onder voor hun Amerikaanse tegenhangers van ICE. En het NSV en co juichen dit toe. Voor hen wordt de barbarij liefst nog wat opgedreven. Ze komen vandaag op straat om op te roepen voor deportaties van vluchtelingen en migranten, met heimwee naar het nazisme van de jaren ’30.

EXTREEMRECHTS IN OPMARS

Het openlijk dwepen met recepten uit de nazitijd is lange tijd ondenkbaar geweest. Vandaag zijn fascisten hiertoe steeds meer wel in staat, omdat ze zich gesterkt voelen door de aanhoudende tsunami van besparingsmaatregelen en het historisch afbraakbeleid van de Arizona-regering, het Trumpisme, de sterke electorale scores van het Vals Belang, MR met roeptoeter Georges-Louis Bouchez, de opgang van extreemrechtse partijen in Duitsland, Nederland, Frankrijk, Italië, Hongarije,… Openlijk neofascistische groeperingen zoals NSV proberen, met de voor hun gunstige wind in de rug, voet aan de grond te krijgen. Daar waar ze erin slagen om de straten te beheersen, gaan ze over tot geweld en intimidatie met soms fatale gevolgen. In Griekenland werd de linkse rapper Pavlos Fyssas in 2013 op laffe wijze vermoord door een lid van het neonazistische Gouden Dageraad. Sinds 2022 vielen in Frankrijk minstens 11 doden en 19 zwaargewonden door extreemrechts geweld. Als fascistische knokploegen erin slagen wijken over te nemen, is niemand nog veilig. Migranten, linkse activisten, de LGBTQIA+-gemeenschap, … vormen allemaal een potentieel doelwit voor extreemrechts.

HET VERZET ORGANISEREN = GEEN RUIMTE LATEN VOOR FASCISTEN

Het is belangrijk ieder optreden van extreemrechts te beantwoorden met een actieve tegenmobilisatie. In Duitsland werd de opkomst van het AFD de voorbije jaren beantwoord door massale tegenacties met honderdduizenden aanwezigen. In het verleden zijn we er steeds in geslaagd, door met een veelvoud aan tegenbetogers aanwezig te zijn, te verhinderen dat fascisten hun geweld en haat in de praktijk konden brengen. Maar nu extreemrechts zich opnieuw versterkt, zullen we een versnelling hoger moeten schakelen. In Brussel en verschillende Waalse steden bestaan actieve collectieven die iedere provocatie beantwoorden met tegenacties.

Ook in Vlaanderen hebben we met Blokbuster een lange traditie van consequent verzet tegen iedere rechtse provocatie, maar deze is de laatste jaren grotendeels verloren gegaan. De tijdelijke electorale achteruitgang van het Vlaams Belang in 2014 heeft sommigen in slaap gewiegd. Wij hebben echter steeds gewaarschuwd dat extreemrechts zal blijven terugkomen zolang de voedingsbodem ervoor blijft bestaan. Anderzijds heeft het Vals Belang sinds zwarte zondag in 1991 35 jaar de tijd gekregen om met de hulp van de mainstream media zich als respectabel – een “partij zoals een ander” – voor te stellen. Dit zien we vandaag in de sterke verkiezingsresultaten en peilingen voor het Vlaams Belang, de doorbraak van het extreemrechts gedachtegoed binnen de rangen van de MR in Wallonië en een groeiend zelfvertrouwen bij fascistische groeperingen zoals NSV. Het heropbouwen van een sterke antifascistische beweging in Vlaanderen is één van de belangrijkste taken voor consequent links.

STRIJDEN TEGEN EXTREEMRECHTS IS STRIJDEN TEGEN HET ROTTE SYSTEEM WAAROP HET GROEIT